Cüneyt BERGEL

-Kural internet bankacılığında 18 Temmuz 2005 tarihinden önce yaşanan dolandırıcılık fiillerinde, bankanın mı yoksa kullanıcının mı kusurlu olduğu hususunun veya her iki tarafın müştereken ve müteselsilen mi sorumlu olduklarının tespit edilmesi için mutlaka öncelikle gerek bankanın sistemlerinde gerek müşterinin bilgisayarında Adli Bilişim İncelemesi yaptırılmalıdır. Adli Bilişim Uzmanlarından gelecek rapor üzerine de tarafların kusur oranlarının belirlenmesi gerekir. Nitekim adli bilişim incelemesi yaptırılmadan ve müşterilerin bilgisayarındaki güvenlik açıklarının neler olduğu belirlenmeden her birolayda müşterinin kusurunun olup olmadığı konusunda doğru bir değerlendirme yapmak mümkün olmayacaktır. Uygulamada diğer benzer dava dosyalarında yapılan değerlendirmelerde, internet bankacılığı şifrelerinin müşterinin hangi yanlış, hatalı hareketleri veya bilgisayarındaki güvenlik zaafiyetleri yüzünden başkaları tarafından elde edildiğine dair somut, kesin, tatmin edici bir kanıt mevcut olmamaktadır. Olayın tarafı olan bankanın bunu kendi kayıtlarına istinaden değerlendirmesi sorunun çözümü için çok önemli, ancak tek başına yeterli değildir.

- 18 Temmuz 2005 tarihinden sonra yaşanan internet bankacılığı dolandırıcılıklarında ise; münhasıran 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun ve bu Kanunla hukuk hayatımıza giren güvenli elektronik imza teknolojisinin dikkate alınması gerekmektedir. Davalı Banka’nın internet bankacılığı hizmeti bakımından, gerek kendi gerek müşterilerinin güvenliğini yüzde yüz sağlayan bu teknolojiyi neden kullanmadığı ve müşterilerine neden kullandırmadığı konusunda haklı herhangi bir gerekçe ileri sürmesi mümkün değildir. Bu konuda gerekçe olarak zaman zaman elektronik imzanın pahalı olduğu ileri sürülse dahi, elektronik imza uygulamasına bakıldığında bireysel olarak elektronik imza talep edidiğinde bunun ücreti 1 yıllık 59 TL ; mobil imza ise aylık 5 TL olmaktadır. Bir Banka elektronik imza uygulamasına geçip, bunu tüm müşterileri için mecburi kıldığında, elektronik imza şirketleri toplu elektronik imza alımlarında fiyatlarını, kullanıcı sayısını dikkate alarak 1 TL’ye kadar da indirebilmektedir. Bu rakamlar, internet bankacılığı dolandırıcılıklarında bankanın ve müşterinin uğradığı zarar dikkate alındığında, hem banka hem de müşterileri bakımından pahalı ve ödenemeyecek meblağlar seviyesinde keisnlikle değildir. Günlük yaşamdan örnek vermek gerekirse; kişiler evlerinin güvenliğini sağlamak ve hırsızlardan korumak için çelik kapı taktırmak, alarm taktırmak, çift cam vs. yaptırmak gibi önlemlere para dökmekte tereddüt etmemektedir. Dolayısıyla bireyler bankada muhafaza ettikleri paralarını, internet bankacılığında korumak söz konusu olduğunda güvenli elektronik imza satın almakta ve kullanmakta da tereddüt etmeyeceklerdir. Ancak; bu noktada bireyin elektronik imza sahibi olması yeterli olmamaktadır. Mutlaka bankanın basiretli tacir ilkesi gereği, internet bankacılığında müşterisinin güvenli elektronik imza kullanabileceği altyapıya geçmesi ve uygulamayı başlatması gerekmektedir.

- Türkiye’deki internet bankacılığı uygulamasına bakıldığında bazı bankaların güvenli elektronik imza veya mobil imza ile işlem yapılmasına olanak tanıdıkları, ancak bu noktada müşterilerine serbesti tanıdıkları görülmektedir. Yani elektronik imza kullanımı opsiyonel olmaktadır. Bu şekilde hareket etmekle bankalar müşterileri bakımından eşitsizlik yaratmış olmaktadırlar. Çünkü; elektronik imzası olan ve bunu kullanan müşteriler internet bankacılığı işlemlerini yüzde yüz güvenli bir şekilde gerçekleştirken; bu uygulama opsiyonel olduğu için bankanın belirlediği diğer güvenlik teknolojilerini kullanan ve elektronik imza kullanmayan müşteriler ise yine dolandırıcılık riski ile karşı karşıya kalmaktadır. Dolayısıyla 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun öngördüğü güvenli elektronik imza/mobil imza uygulamasının banka müşterileri bakımından mutlaka zorunlu kılınması gerekir.

Yazar: Dr. Leyla Keser Berber

Yazının Tamamı için tıklayınız….